Historia Polonezkoy
 

 

Polonezköy Przewodnik
podróżno-kulturalny

  Strona Główna
  Wprowadzenie
  Historia Polonezkoy
  Kultura Polska
  Ciekawe miejsca
  Atrakcje - co warto robić
  Zakwaterowanie i posiłki
  Festiwal wiśni
  Galeria zdjęć
  Kontakt
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Strona Główna > Historia Polonezkoy Paylaş
 

Polonezkoy, dawniej Adampol, jest polską wioską usytuowaną w Stambule w Turcji. Założona została w 1842 roku przez Adama Czartoryskiego (prezesa powstańczego Rządu Narodowego oraz przywódcę emigracyjnego stronnictwa politycznego).

W 1772 roku Rosja, Prusy i Austria podpisały umowę o podziale ziem Polski. Imperium Otomańskie było przeciwne tej decyzji. Z tego powodu Turcja stała się schronieniem dla polskich emigrantów politycznych. Najwięcej uchodźców przybyło na tereny Imperium po powstaniu listopadowym (1830 r.) i styczniowym (1863 r.), powstaniu węgierskim (1848 r.) i wojnie krymskiej (1853 r.). Prezes rządu narodowego w powstaniu listopadowym, książę Adam Czartoryski, założył na uchodźctwie stronnictwo polityczne, nazwane od swojej paryskiej siedziby Hotelem Lambert. Przyszłego sojusznika w odrodzeniu Polski widział w Turcji. Jesienią 1841 roku wysłannik księcia, Michał Czajkowski, założył w Stambule polskie przedstawicielstwo - Agencję Główną Misji Wschodniej (tzw. Agencję Carogrodzką) i stanął na jej czele jako agent główny. Nawiązał on kontakty z osiadłymi niedaleko Stambułu zakonnikami z francuskiego zgromadzenia świętego Wincentego a' Paulo tzw. lazarystami. Na prośbę księcia zajmowali się oni m.in. wkupywaniem polskich żołnierzy z niewoli i zbieraniem dezerterów z armii rosyjskiej. W tym czasie powstał plan utworzenia azylu dla polskich emigrantów i rozbitków, który miałby znajdować się na ziemiach wydzielonych z folwarku lazarystów.

Od grudnia 1841 roku Michał Czajkowski rozpoczął pertraktacje. Po uzyskaniu aprobaty księcia Adama Czartoryskiego oraz superiora lazarystów - ks. Etienne z Paryża, w 1842 roku podpisany został układ, a następnie umowa ( 03.03.1942) powołująca do życia polską osadę nazwaną Schronieniem Świętego Wincentego. 19 marca 1942 roku zmieniono nazwę na Adampol. W 1850 roku Michał Czajkowski zmienił religię na islam i przybrał imię Mehmed Sadik Pasha.

Na początku istnienia miejscowości, w lutym 1842 roku, przebywały w niej zaledwie 4 osoby, w kwietniu tego samego roku, liczba ta wzrosła do 13, natomiast później, w przeciągu kilku lat, wioska liczyła ponad 100 mieszkańców. W 1938 roku osoby zamieszkałe Polonezkoy otrzymały obywatelstwo tureckie. Początkowo ludzie utrzymywali się z rolnictwa i hodowli zwierząt. Turystyka zaczęła się rozwijać dopiero w latach 20. W wiosce znajdowało się wtedy 47 domów z ogrodami oraz 165 mieszkańców. Powoli zaczęło wzrastać zainteresowanie mieszkańców Stambułu małą, polską wioską, która żyła własnym życiem i była zamieszkana przez Polaków. Turcy coraz częściej przyjeżdżali do Polonezkoy. Wioska stała się na tyle sławna, że w 1935 pierwszy prezydent Turcji, Mustafa Kemal Ataturk, postanowił ją odwiedzić.

Prince Adam Czartoryski Michal Czajkowski
Mehmet Sadik Pasha

Rok po roku Polonezkoy stawała się coraz popularniejszym miejscem na weekendowe wypady. Szybki styl życia i zmiany, jakie zaszły na świecie po 1980 roku, nie ominęły wioski. Zaprzestano rolnictwa i hodowli zwierząt, które przestały być opłacalne. Cześć Polaków wyemigrowała sprzedając swoje ziemie. Domy zostały przebudowane na hotele i pensjonaty. Powstały różnego rodzaju miejsca, których zadaniem było turystów. Obecnie Polonezkoy jest typową miejscowością turystyczną. W 1994 roku rząd turecki uznał ją za pierwszy park krajobrazowy i zakazał nielegalnej budowy. Miejscowość często była odwiedzana przez Polaków - byli tutaj m.in.: dwaj polscy prezydenci - Lech Wałęsa i Aleksander Kwaśniewski, dyplomaci, ministrowie i oficerzy.

Od początku istnienia wioski, gościła ona wiele sławnych osobistości - piansta Ferenc Liszt w 1847, francuski pisarz Gustaw Flaubert w 1850, pierwszy prezydent Republiki Turcji Mustafa Kemal Ataturk w 1937, Papież Jan XXIII  w 1941 (towarzyszyło udzielenie kilkorgu dzieci sakramentu bierzmowania). Nawet jeśli to bajka, to jest ona bardzo prawdziwa. Daleko od swojej ojczyzny, gdzieś, pośród pokrytych lasami wzgórz Anatolii, leży ukryta polska wioska". Tak Polonezkoy została przedstawiona w noweli czeskiego pisarza Karela Drozda. O widokach w wiosce mówił, że są niczym uśmiech sprzed bram nieba.

Obecnie Polonezkoy jest jedną z najsławniejszych wiosek na całym świecie. Wciąż mieszka tutaj około 100 Polaków, którzy starają się kultywować rodzimą tradycję i przekazywać następnym pokoleniom znajomość polskich dziejów. Miejscowość ta jest jednym z najpopularniejszych miejsc położonych nieopodal centrum Stambułu znanych jako 'miejsce na weekend'. Ludzie przyjeżdżają do miejscowych hoteli i pensjonatów, smakując lokalnej kuchni w popularnych restauracjach. Polonezkoy...przedsmak nieba położony w Stambule.

Polonezkoy istnieje już 150 lat, a wraz z nim ciągle istnieje polska kultura i tradycja. Polacy między sobą wciąż posługują się swoim ojczystym językiem, wyznają religię swoim przodków, która pomimo upływu czasu, przetrwała bez żadnych zmian. Polskość wciąż żyje w obrębie Adampola, a przypomina o niej styl życia mieszkańców, ich rozrywki, a także różne ceremonie (np. śluby).