Pogoda Broadcast

Polski Cmentarz Katolicki w Polonezkoy (Adampol), Stambule...


Cmentarz w Adampolu-Polonezkoy znajduje si─Ö u wjazdu do wsi, otoczony szpalerem wysokich drzew. Wed┼éug archiw├│w ko┼Ťcielnych, pierwszy pogrzeb urz─ůdzono tu 26 stycznia 1848 r. Decyzj─ů Micha┼éa Czajkowskiego cmentarz mia┼é by─ç miejscem spoczynku zar├│wno mieszka┼äc├│w wsi, jak i podr├│┼╝nych polskiego pochodzenia.

Ludwica Sniadecka's Tomb
"CORKA JENDRZEJA SYNOVVlCA JANA ZONA GENERALA DOVVODCY KOZAKOVVI DRAGONOVV OTTOMANSKICH ZMARLA LUTEGO 1866 ROKU NA DZEHANCIRZE W KONSTANTYNOPOLU POCHOVVANA NAZIEMIPOLSKİEİ VVADÂMKIOJ"

Mimo, ┼╝e Czajkowski ┼╝yczy┼é sobie, by pochowano tu zmar┼éego w 1855 roku w Stambule Adama Mickiewicza (wybitnego polskiego poet─Ö), tak si─Ö nie sta┼éo. Pochowano tu jednak ┼╝on─Ö Czajkowskiego, Ludwik─Ö ┼Üniadeck─ů, kt├│ra zmar┼éa w Stambule 22 lutego 1866 roku. Jej gr├│b nale┼╝y do najstarszych i zrobi go epigraf. Herby polskie oraz herby rodzin ┼Üniadeckich i Czajkowskich zosta┼éy wyryte na marmurowym grobowcu Ludwiki ┼Üniadeckiej. Cienka kolumna grobowca symbolizuje w po┼éowie prze┼╝yte ┼╝ycie. Mimo faktu, i┼╝ zmar┼éa ona jako katoliczka, mieszka┼äcy wioski widz─ů w kolumnie symbol za┼éamuj─ůcej si─Ö wiary ┼Üniadeckiej.


ÔÇ×Ludwika ze ┼Üniadeckich, c├│rka J─Ödrzeja, bratanica Jana, ┼╝ona dow├│dcy oddzia┼éu Kozak├│w, zmar┼éa 22 lutego 1866 roku w Cihangir w Konstantynopolu, pochowana na ziemiach polskich w AdampoluÔÇŁ ÔÇô og┼éasza napis nagrobny. M─ů┼╝ jej osiad┼é nast─Öpnie na ziemiach rosyjskich (dzisiejsza Ukraina), gdzie w roku 1866 pope┼éni┼é samob├│jstwo..

Groby pierwszych osadnik├│w w Adampolu r├│wnie┼╝ zasiedlaj─ů cmentarz, lecz mieszaj─ů si─Ö ju┼╝ z cmentarn─ů gleb─ů, ledwo widoczne z niewielkiego wzg├│rza, kryj─ůce nieznanych...

ÔÇ×Wiele drewnianych krzy┼╝y z inskrypcjami ÔÇťWalczy┼é w bitwie o niepodleg┼éo┼Ť─çÔÇŁ rozpad┼éo si─Ö ju┼╝ ze staro┼Ťci, lecz duch spoczywaj─ůcych pod nimi ┼╝yje wiecznie na ziemiach Adampolu, przypominaj─ůc o zobowi─ůzaniach wobec ojczyzny ÔÇô PolskiÔÇŁ ÔÇô w podobnych s┼éowach opisa┼é to zjawisko Pawe┼é Zi├│┼ékowski (nauczyciel, osadnik w Adampolu) w roku 1922, a teraz sam spoczywa na wspomnianym przez siebie cmentarzu.

Adampol zamieszkuje nie tylko ludno┼Ť─ç wiejska, lecz ludzie wielu narodowo┼Ťci, kt├│rzy znale┼║li tu dom stanowi─ůc cz─Ö┼Ť─ç polskiej kolonii, niemieccy katolicy, Polacy ┼╝yj─ůcy poza koloni─ů w Stambule oraz ich dzieci z maria┼╝y z partnerami innego ni┼╝ polskie pochodzenia, Rosjanie schwytani do niewoli podczas I Wojny ┼Üwiatowej, oraz nieznani przyjezdni, kt├│rych sprowadzi┼éo tu przeznaczenie. Poza wybitnymi nazwiskami, kt├│re znamy z leksykon├│w i encyklopedii, jak Ludwika ┼Üniadecka, W┼éadys┼éaw Jele┼äski, Antoni Wieruski, Heinrich Albertall ÔÇô syn Cesarza Franciszka J├│zefa, najbardziej tajemniczego z osiedle┼äc├│w, wielu zagadkowych i nieznanych przybysz├│w spoczywa na tej ziemi zako┼äczywszy sw├│j burzliwy ┼╝ywot. Poza wspomnianymi wy┼╝ej, oko┼éo 270 grob├│w tego cmentarza nale┼╝y do polskich osadnik├│w, weteran├│w wojennych, oficer├│w, ┼╝o┼énie┼╝y i ich rodzin. Nie spos├│b oszacowa─ç liczby grob├│w na cmentarzu w Adampolu. Stan na dzie┼ä 31 grudnia 1998 roku wskazywa┼é na obecno┼Ť─ç 229 nagrobk├│w imiennych. Oficjalne materia┼éy archiwalne ko┼Ťcio┼éa w Adampolu wymieniaj─ů ┼Ťmier─ç 334 ludzi w┼é─ůczaj─ůc w t─Ö liczb─Ö 15 pochowanych w Stambule w latach 1848-1998 oraz 9 os├│b, kt├│rych miejsce poch├│wku pozostanie nieznane. Przyjmuje si─Ö jednak za fakt, i┼╝ w rzeczywisto┼Ťci jest ich o setki wi─Öcej. Cmentarz Adampol-Polonezkoy zajmuje powierzchni─Ö 5740 metr├│w kwadratowych.

Niekt├│re znane postacie spoczywaj─ůce w tym miejscu zosta┼éy wymienione poni┼╝ej;

1. Ludwica Sniadecka, 1802-1866
2. Antoni Wieruski, 1804-1869
3. Adam Michalowski, 1805-1869
4. Karol Sobieszczanski, 1829-1873
5. Jan Dochoda, 1820-1906
6. Jan Krzeminski, 1818-1870
7. Teodor Wilkoszewski, 1822-1899
8. Ignacy Kepka, 1821-1923
9. Wladyslaw Pagowski, 1827-1872
10. Mateusz Biskupski, 1811-1896
11. Mikolaj Marjanski, -1914
12. Antoni Minakowski, 1868-1916
13. Wincenty Ryzy, 1849-1927
14. Pawel ziolkowski, 1878-1938
15. Ludwik Biskupski, 1850-1932
16. Ludwik Biskupski, 1906-1987
17. Wincenty Nowicki, 1882-1945
18. Zofia Ryzy, 1903-1986
19. Edwin Ryzy, 1920-1980
20. Heinrich Albertall, 1858-1941
21. Halicz Halicka (Anna Maria Tekla Halicka), -1905