Dom Pamięci Zofia Ryży
 

 

Polonezköy Przewodnik
podróżno-kulturalny

Strona Główna > Ciekawe miejsca > Dom Pamięci Zofia Ryży  
 

"My jesteśmy w dziwnej sytuacji. Ojczyzna naszych dalszych ojców znajduje się nad Wisła, ale ojczyzną naszych bliższych ojców jest Adampol nad Bosforem. Może źle powiedziałam Ojczyzną naszą jest Polska, a Adampol to Polska z jej tradycjami na ziemi tureckiej."

Zofia Ryży 1984.

Dom Pamięci Zofia Ryży, jeden z najstarszych budynków w Adampolu-Polonezkoy jest dostępny dla zwiedzających.

Wewnątrz wystawiono fotografie, książki oraz dokumenty dotyczące osady.

Dom Pamięci Zofia Ryży wybudował w latach 1881-1883 jej ojciec Wincenty Ryży.

Dom ten był najsłynniejszym i najpiękniejszym domem w wiosce.

Zachował on oryginalną polską architekturę XIX wieku. Turyści zwiedzający osadę są oczarowani domem i jego niebiańsko pięknym ogrodem.

Dom Pamięci Zofia Ryży wyraźnie zaznaczył się w historii Adampola-Polonezkoy. Jest symbolem stosunków polsko-tureckich oraz miejscem oficjalnych państwowych wizyt.

Dom odwiedzany jest przez turystów z Polski i innych krajów. Informacje o domu zawierają wszystkie książki dotyczące osady. Znajduje się także w programach wycieczek do Adampola.
 

Godziny zwiedzania Domu Pamięci Zofia Ryży :

od 1 do 31 października - wyłącznie w niedziele i oficjalne święta

od 1 listopada do 30 kwietnia - wyłącznie w niedziele

aby zwiedzać dom w dni powszednie należy kontaktować się telefonicznie

   

                         Phone Numbers

Leslaf Ryzy Antoni Dohoda
+90 532 608 15 43 +90 216 432 30 82 ; +90 532 512 64 11

   

Zofia Ryży (1903-1986), najmłodsza z siedmiorga dzieci najstarszego człowieka w tym domu, który mieszkał z jej matką i kontynuował pracę jej ojca, polegającą na promocji polskiej kultury. Jej dom był otwarty dla ludzi z Polski. Do końca swojego życia przebywała w Adampolu. Zofia Ryży była przez całe swoje życie świadkiem przemian, zachodzących w wiosce. Te zmiany nieuchronnie prowadziły do zaniku jej polskiego charakteru i świadomości. Była bardzo znana z Polsce z powodu jej wytrwałej walki o polskość w wiosce. W 1929 roku, wraz z grupą mieszkańców Adampolu, udała się do Polski, aby obejrzeć wystawę przemysłową w Poznaniu, a w 1934 roku brała udział w zjeździe Polonii. Po drugiej wojnie światowej wiele razy bywała w ojczyźnie, np. w 1967 i 1981 roku. W 1975 r. w uznaniu za jej aktywność, uhonorowana była Srebrnym Medalem Zasługi przez rząd PRL-u. W 1981 r., uzyskała od społeczeństwa, zrzeszającego Polonię i kraje zagraniczne certyfikat za jej niewiarygodne osiągnięcia, umacniające więzy patriotyzmu pomiędzy Polonią i Adampolem.

 
   

Pomysł domu przypisuje się Michałowi Czajkowskiemu. Powstał on w latach czterdziestych XX w. Podtrzymywano w nim polskie tradycje, tak jak i w domostwie Wincentego Ryżego, który właśnie w tym czasie powrócił z syberyjskiego zesłania. W domy Ryżego wisiało wiele patrotycznych obrazów oraz portretów znanych Polaków. Mieścił on również największą we wsi bibliotekę pełną polskich książek.

Opiekę nad domostwem przejęła w późniejszym czasie Zofia Ryży (1903-1986) znana w Polsce jako Ciocia Zosia. Zofia Ryży szczególną troską obdarzała wiejską młodzież, której przekazywała wiedzę z zakresu ojczystego języka i historii Polski. Jej dom zawsze tętnił polskością, a jego drzwi stały otworem dla zwiedzających z całego świata. Było to miejsce spotkań z kulturą dla wiejskich dzieci i młodzieży.

Zofia Ryży odwiedziła Polskę zaledwie kilka razy. W roku 1929, razem z kilkoma towarzyszami z wioski, udała się na poznańskie targi technologii przemysłowych. W 1934 roku wzięła udział w zjeździe polonii. Do Polski wróciła po II Wojnie Światowej. W 1975, uznaniu za jej działalność – została odznaczona przez Radę Państwa PRL Srebrną Orderem Zasługi.

W 1981 r. otrzymała od Towarzystwa Łączności z Polonią z zagranicą dyplom za wybitne osiągnięcia w dziele umacniania patriotycznej więzi Polonii z macierzą. Od roku 1916, kiedy żyła jej rodzina, goście z całego świata wpisywali się do księgi pamiątkowej i albumów.

Being appropriate to her will, with the Adampol Culture Foundation's (which was established in Warsaw by her heritors' (her nephews Leslaf Rızı and Antoni Dohoda) good intentions) great work , the house became a place where the memories, documents and photographs of the village gathered. The house of the Memory's first survey and studies have done by the director of Warsaw Ethnography Museum of State, Mr.Marek Sztrantowicz in 1991. The preparation works have done by the ethnography specialists have come from Warsaw. “The House of the memory of Zofia Ryży” officially have opened on the 4th of July, 1992, which was the day of village's 150th anniversary of establishment.