Pogoda Broadcast

o Polonezkoy (Adampolu) w Stambule, Turcja...


Gdy pragniesz odpocz─ů─ç od zgie┼éku wielkiego miasta, znale┼║─ç si─Ö na ┼éonie natury po┼Ťr├│d szumu drzew i ┼Ťpiewu ptak├│w. Tutaj do┼Ťwiadczysz nie tylko jej koj─ůcego dzia┼éania, ale spotkasz co┼Ť wi─Öcej ÔÇô enklaw─Ö polsko┼Ťci... Polonezkoy - Adampol - zaplecze Stambu┼éu

Polonezkoy, dawniej znany jako Adampol, jest polsk─ů wiosk─ů znajduj─ůc─ů si─Ö w Stambule w Turcji. Za┼éo┼╝ona zosta┼éa w 1842 roku przez Adama Czaroryskiego (prezesa powsta┼äczego Rz─ůdu Narodowego oraz przyw├│dc─Ö emigracyjnego stronnictwa politycznego). Nazwa wioski ┼é─ůczy ze sob─ů elementy zar├│wno polskie, jak i tureckie. Ko┼äc├│wka "k├Ây" to w j─Özyku tureckim "wioska", znaczenie zatem tej nazwy to "wioska polska". Poprzednia nazwa "Adampol" upami─Ötnia┼éa jej za┼éo┼╝yciela - Adama Czartoryskiego.


Wioska powsta┼éa w czasie kiedy Polska by┼éa okupowana przez swoich s─ůsiad├│w - Rosj─Ö, Prusy i Austri─Ö (1775 rok). Istnienie Polonezkoy - Adampola w Stambule jest kulturowym i historycznym ewenementem w skali ┼Ťwiatowej. Imperium Otoma┼äskie by┼éo przeciwne planom okupacji. Z tego powodu wspar┼éo Polsk─Ö ofiarowuj─ůc polskim emigrantom ziemi─Ö, na kt├│rej mogli zbudowa─ç osad─Ö. Reprezentantem w kolonii zosta┼é Micha┼é Czajkowski, kt├│ry zosta┼é wybrany przez Adama Czartoryskiego. W 1840 roku zmieni┼é religi─Ö i przeszed┼é na islam przybieraj─ůc przy tym nazwisko - Mahmed Sadik Pasza.

Z my┼Ťl─ů o za┼éo┼╝eniu w przysz┼éo┼Ťci Adampola, wykupi┼é on obszar le┼Ťny od misyjnego zakonu lazaryst├│w. Pierwszymi mieszka┼äcami wioski byli emigranci z powsta┼ä w Polsce i na W─Ögrach (1831 - 1863) oraz wojny krymskiej z 1853 roku. 18 lutego 1842 roku osada zamieszkana by┼éa przez zaledwie 4 osoby. Natomiast ju┼╝ par─Ö lat p├│┼║niej populacja przekroczy┼éa liczb─Ö 100 mieszka┼äc├│w. W 1938 roku osoby zamieszka┼ée wiosk─Ö otrzyma┼éy tureckie obywatelstwo. Ostatecznie Polonezkoy sta┼éo si─Ö miejscowo┼Ťci─ů turystyczn─ů, popularn─ů na weekendowy wypoczynek. Od pocz─ůtku istnienia wioski, go┼Ťci┼éa ona wiele s┼éawnych osobisto┼Ťci - piansta Ferenc Liszt w 1847, francuski pisarz Gustaw Flaubert w 1850, pierwszy prezydent Republiki Turcji Mustafa Kemal Ataturk w 1937, Papie┼╝ Jan XXIII w 1941 (towarzyszy┼éo udzielenie kilkorgu dzieci sakramentu bierzmowania).

"Nawet je┼Ťli to bajka, to jest ona bardzo prawdziwa. Daleko od swojej ojczyzny, gdzie┼Ť, po┼Ťr├│d pokrytych lasami wzg├│rz Anatolii, le┼╝y ukryta polska wioska". Tak Polonezkoy zosta┼éa przedstawiona w noweli czeskiego pisarza Karela Drozda. O widokach w wiosce m├│wi┼é, ┼╝e s─ů niczym u┼Ťmiech sprzed bram nieba. Obecnie Polonezkoy jest jedn─ů z najs┼éawniejszych wiosek na ca┼éym ┼Ťwiecie. Wci─ů┼╝ mieszka tutaj oko┼éo 100 Polak├│w, kt├│rzy staraj─ů si─Ö kultywowa─ç rodzim─ů tradycj─Ö i przekazywa─ç znajomo┼Ť─ç polskich dziej├│w. Miejscowo┼Ť─ç ta jest jednym z najpopularniejszych miejsc po┼éo┼╝onych nieopodal centrum Stambu┼éu znanych jako 'miejsce na weekend'. Ludzie przyje┼╝d┼╝aj─ů do miejscowych hoteli i pensjonat├│w, smakuj─ůc lokalnej kuchni w popularnych restauracjach.

Polonezkoy...przedsmak nieba położony w Stambule...

Polonezkoy jest unikatow─ů miejscem, kt├│rego wielkim sukcesem jest ochrona teren├│w zielonych w obr─Öbie Stambu┼éu.

Przechodz─ůc ulicami wioski, wzd┼éu┼╝ kt├│rych ci─ůgn─ů si─Ö szeregi sosen oraz tereny poro┼Ťni─Öte traw─ů, mo┼╝na poczu─ç jak cia┼éo i dusza oczyszczaj─ů si─Ö od zgie┼éku wielkiego miasta.


Ju┼╝ przy 'wej┼Ťciu' do Polonezkoy znajduje sie ko┼Ťci├│┼é i cmentarz katolicki, a oko┼éo 80 metr├│w dalej na ma┼éy plac poro┼Ťni─Öty r├│┼╝nymi kwiatami. Tam te┼╝ mo┼╝na zrobi─ç sobie przerw─Ö na fili┼╝ank─Ö kawy lub herbaty i Cieszyc si─Ö urokami natury.

"Zabytki i ciekawe miejsca"
- 'Dom pami─Öci Zofii Ry┼╝y' ,gdzie mo┼╝na obejrze─ç pami─ůtki rodzinnego zbioru, stare i nowe fotografie, ksi─Ögi i dokumenty a tak┼╝e wystr├│j wn─Ötrz,
- Ko┼Ťci├│┼é "Pod Wezwaniem Matki Boskiej Cz─Östochowskiej", kt├│ry zosta┼é wybudowany w latach 1900 - 1914 i odnowiony w 1918 roku,
- polski cmentarz, - Dom Kultury, - wystawa rze┼║by z drewna, znajduj─ůca si─Ö w kilku miejscach w wiosce,
- Muzeum pszczelarstwa, - sklepy z pami─ůtkami,
- szlak rowerowy BMX, - szlak trakkingowy,
- restauracje serwuj─ůce polskie potrawy...

W miejscowo┼Ťci mo┼╝na znale┼║─ç sklep sprzedaj─ůcy miejscowe wyroby takie jak mi├│d, d┼╝em, latem wi┼Ťnie i tradycyjne, r─Öcznie robione pami─ůtki. Mo┼╝na tak┼╝e wybra─ç si─Ö na konn─ů przeja┼╝d┼╝k─Ö. Ju┼╝ po kr├│tkim spacerze zauwa┼╝y─ç da si─Ö niemal rajskie ukszta┼étowanie wioski. Sosnowe, d─Öbowe, grabowe, jod┼éowe i kasztanowe lasy porastaj─ůce ziemi─Ö Polonezkoy pozwalaj─ů odpocz─ů─ç zm─Öczonemu cia┼éu i nacieszy─ç oczy wszechobecn─ů zieleni─ů. W Polonezkoy znajduje si─Ö wiele miejsc oferuj─ůcych zakwaterowanie. Mo┼╝na znale┼║─ç tutaj wiele pensjonat├│w oraz hoteli, kt├│re otoczone s─ů tradycyjnymi p┼éotami i wysokim drzewami. Cz─Östo przy wej┼Ťciach rosn─ů specjalne gatunki r├│┼╝ 'yediveren' oraz inne, pi─Ökne kwiaty. Obecnie istnieje tu wiele hoteli i pensjonat├│w z ogromnymi ogrodami, basenami, oferuj─ůcych rozmaite rozrywki.

'Festiwal wi┼Ťni w Polonezkoy' zazwyczaj organizowany by┼é w czerwcu. Opr├│cz mieszka┼äc├│w brali w nim udzia┼é m.in. politycy, lokalni tancerze i osoby przyje┼╝d┼╝aj─ůce z Polski. By┼éo to unikatowe wydarzenie w Stambule. Zabawa, koncerty, ┼Ťpiewy, polskie, folklorystyczne ta┼äce oraz wiele, wiele innych atrakcji od lat przyci─ůga┼éo turyst├│w pragn─ůcych prze┼╝y─ç niezapomniane chwile. Festiwal odbywa┼é si─Ö przewa┼╝nie w drugim i trzecim weekendzie czerwca.

Polonezkoy istnieje ju┼╝ 150 lat, a wraz z nim ci─ůgle istnieje polska kultura i tradycja. Polacy mi─Ödzy sob─ů wci─ů┼╝ pos┼éuguj─ů si─Ö swoim ojczystym j─Özykiem, wyznaj─ů religi─Ö swoim przodk├│w, kt├│ra pomimo up┼éywu czasu, przetrwa┼éa bez ┼╝adnych zmian. Polsko┼Ť─ç wci─ů┼╝ ┼╝yje w obr─Öbie Adampola, a przypomina o niej styl ┼╝ycia mieszka┼äc├│w, ich rozrywki, a tak┼╝e r├│┼╝ne ceremonie (np. ┼Ťluby). Dla tych, kt├│rzy kochaj─ů natur─Ö, ciszy i spok├│j powsta┼é ten kawa┼éek raju, kt├│rego mo┼╝emy do┼Ťwiadczy─ç o ka┼╝dej porze roku... Wszystko to i nawet wi─Öcej w tej uroczej, polskiej wiosce usytuowanej 20 km od centrum Stambu┼éu. Adampol - Polonezkoy czeka na WAS!!!